Zodra je als ouders van minderjarige en/of nog thuiswonende oudere kinderen gaat scheiden, kom je onder andere voor de volgende vraag te staan: welke vorm van ouderschap gaan jij en je ex-partner hanteren?
De meest bekende vorm die voorbij komt is co-ouderschap. Dit is een vorm van ouderschap waarbij zowel jij als je ex de verantwoordelijkheden en zorgtaken rondom jullie kinderen ongeveer gelijk verdelen. In de praktijk variëren de verhoudingen dan tussen de 40-60%, dus die verdeling hoeft niet per sé 50-50% te zijn. Het gaat daarbij niet alleen over de tijd die de kinderen bij jullie doorbrengen. Financiële bijdrages, verantwoordelijkheden, zorgtaken én algemene betrokkenheid zijn tussen die 40-60% tussen jullie verdeeld.
Wanneer de verdeling buiten die 40-60% ligt, bijvoorbeeld wanneer de verhoudingen 30-70% of 20-80% zijn, spreken we van een omgangsregeling. Hierbij hebben jij en je ex-partner nog steeds allebei het gezag over jullie kinderen, maar ligt het zwaartepunt van de verdeling meer bij één van jullie. Deze vorm van ouderschap wordt bijvoorbeeld gekozen wanneer één van de ouders onregelmatige werktijden heeft. Waar mogelijk worden wel vaste tijden afgesproken, zodat voor de kinderen een duidelijk ritme ontstaat.
Een variatie hierop is coöperatief ouderschap, waarbij de kinderen voornamelijk bij één ouder wonen (nog meer dan bij een gemiddelde omgangsregeling). Deze ouder neemt de dagelijkse beslissingen, maar ouders hebben nog steeds gezamenlijk gezag en overleggen nog steeds met elkaar over grotere beslissingen. Bijvoorbeeld wanneer er een middelbare school mag worden gekozen.
In sommige gevallen heeft maar één ouder gezag over de kinderen. Bij deze vorm van ouderschap kan zowel voor bezoekrecht als een omgangsregeling worden ‘gekozen’, maar in beide gevallen neem alleen de ouder met het gezag formele beslissingen over de opvoeding van de kinderen. We schrijven bewust ‘gekozen’, omdat eenzijdig gezag niet zomaar ontstaat. Vaak spelen pittige omstandigheden, die voor alle betrokkenen lastig kunnen zijn.
Er is een vorm van eenzijdig ouderschap die nog verder gaat: één ouder heeft het volledige gezag, de kinderen wonen bij deze ouder die alle formele beslissingen neemt en de kinderen hebben nauwelijks tot geen contact met de andere ouder. Dit noem je ‘uitgekleed ouderschap’ en komt bijvoorbeeld voor wanneer iemand ervoor kiest geen contact meer met de kinderen te hebben, of wordt uit veiligheidsoverwegingen besloten.
Deze vormen van ouderschap hebben te maken met de verdeling van tijd, verantwoordelijkheden financiële bijdrages en betrokkenheid van beide ouders. Vlak na de scheiding kunnen ouders bovendien kiezen om de beurt in het ouderlijk huis te wonen, waarbij de kinderen blijven zitten waar ze zitten. Dit wordt ook wel ‘nestouderschap’ genoemd en is vaak tijdelijk, tot een meer permanente woonoplossing is gevonden en een andere regeling kan worden getroffen.
Onder ‘ouderschap’ valt ook de manier waarop ouders met elkaar omgaan - niet alleen het ‘hoe en wat’ rondom de kinderen. De intensiteit waarop ouders met elkaar communiceren hangt deels samen met bovenstaande vormen van ouderschap, maar hóe ouders communiceren heeft met name te maken met de wil van ouders het principe van ‘leven en laten leven’ na te streven.
Wanneer ouders het lastig vinden na de scheiding met elkaar om te gaan kan, los van de ‘verdelingsvorm’, worden gekozen voor parallel ouderschap. Dit betekent dat ouders wel contact hebben met de kinderen, maar zo weinig mogelijk met elkaar. Iedere ouder neemt eigen beslissingen en voedt de kinderen vrijwel geheel apart van de andere ouder op. Ouders overleggen of communiceren nauwelijks met elkaar. Zelfs grote beslissingen kunnen evt. schriftelijk worden vastgelegd, soms zelfs via een advocaat. Dit is overigens niet altijd het geval. Deze situatie wordt echter vaak gebruikt wanneer er tussen ouders veel conflicten zijn.
Wanneer communicatie en overleg tussen ouders an sich echter wel mogelijk zijn, kunnen ouders voor neutraal ouderschap kiezen. Dit is een relatief jong begrip. Het lijkt op parallel ouderschap, maar is het niet. Bij neutraal ouderschap overleggen ouders namelijk nog wél met elkaar over de algemene zorgtaken en grote beslissingen. De opvoeding binnen beide huishoudens blijft echter zoveel mogelijk onafhankelijk van elkaar. Ouders bemoeien zich verder niet met de kinderen wanneer die bij de andere ouder zijn.
Zo zijn er dus talloze mogelijkheden om jullie ouderschap na de scheiding vorm te geven. De ideale vorm van ouderschap bestaat echter niet. Een optimale vorm voor jullie situatie op het moment van scheiden gelukkig wel: die bepalen jullie namelijk bij voorkeur zoveel mogelijk zelf. In ieder geval wanneer jullie bij een mediator aanschuiven.
Het doel van iedere vorm van ouderschap na een scheiding?
Zorgen dat jullie en de kinderen op jullie eigen manier weer vooruit kunnen kijken!
Copyright © Caterpillar Coaching +31623805851
KvK nr.. 84182806 - BTW nr. 15446798.B01
Werkgebied: Walcheren, Zeeuws-Vlaanderen, Noord-Beveland, Zuid-Beveland.
Algemene voorwaarden zijn van toepassing.